Cúng mùng 1 và ngày rằm hằng tháng là lễ nhỏ. Đồ lễ tối thiểu gồm hoa tươi, một đĩa trái cây, nước sạch, trầu cau, nến và hương. Nhà nào muốn đầy đủ hơn thì thêm xôi, chè hoặc một mâm cơm mặn, mâm chay. Theo lệ phổ biến, gia đình cúng vào sáng sớm ngày mùng 1, ngày rằm, hoặc tối hôm trước, khấn thần linh trước rồi đến gia tiên.
| Mức lễ | Đồ lễ | Hợp với |
|---|---|---|
| Tối thiểu | Hoa, quả, nước, trầu cau, hương | Gia đình bận, cúng hằng tháng |
| Vừa | Thêm xôi, chè hoặc bánh | Mùng 1 đầu năm, rằm có việc cầu |
| Đầy đủ | Thêm mâm cơm mặn hoặc chay | Rằm tháng Giêng, rằm tháng 7, rằm tháng 10 |
Vì sao cúng vào mùng 1 và ngày rằm
Theo lịch âm, mùng 1 là ngày sóc (trăng non) và ngày 15 là ngày vọng (trăng tròn). Tục "cúng sóc vọng" có từ lâu trong tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và thần linh của người Việt. Ngày đầu tháng là để cầu một tháng bình an. Ngày rằm là dịp nhắc nhớ tổ tiên giữa tháng.
Lễ này không bắt buộc cầu kỳ. Nhiều gia đình chỉ thắp hương, thay nước, thay hoa.
Đồ lễ cúng mùng 1 và rằm
- Hoa tươi: cúc, huệ, sen, hoa hồng, hoa ly. Dân gian thường tránh hoa có gai nhiều, hoa dại, hoa có mùi quá nồng.
- Trái cây: một đĩa năm loại hoặc vài loại quả tươi, rửa sạch, lau khô.
- Nước sạch: một đến ba chén.
- Trầu cau: một lá trầu, một quả cau.
- Rượu trắng: tuỳ nhà.
- Nến hoặc đèn, hương.
- Mâm cơm (nếu làm): cơm, canh, một món mặn, một món xào. Nhiều nhà ăn chay vào mùng 1 và rằm nên làm mâm chay.
Không cần vàng mã mỗi tháng. Nhiều gia đình chỉ hoá vàng vào dịp lớn.
Cúng lúc nào trong ngày
Theo lệ phổ biến:
- Sáng sớm ngày mùng 1 hoặc ngày rằm, trước khi đi làm.
- Hoặc tối hôm trước (tối 30 hoặc 29 nếu tháng thiếu, tối 14 trước ngày rằm). Nhiều gia đình miền Bắc có lệ cúng từ tối hôm trước.
Không có giờ cố định. Quan trọng là làm khi trong nhà đã dọn dẹp và gia chủ có thời gian khấn trọn vẹn.
Thứ tự cúng và khấn
- Dọn ban thờ, lau bụi, thay nước, thay hoa.
- Bày lễ vật cân đối: hoa bên trái, quả bên phải (theo hướng nhìn từ ban thờ ra là "đông bình tây quả"), nước và trầu cau ở giữa.
- Thắp hương ban thần linh (Thổ Công) trước nếu có ban riêng.
- Thắp hương ban gia tiên.
- Khấn: nêu ngày tháng, địa chỉ, tên gia chủ, mời thần linh và gia tiên, cầu bình an.
- Chờ hết tuần hương rồi hạ lễ. Trái cây, xôi chè hạ xuống dùng trong nhà.
Nhà có ban thần tài thì thắp hương cả ban thần tài. Người buôn bán thường cúng thần tài vào mùng 10 âm lịch hằng tháng, đây là lệ riêng, không thay cho lễ mùng 1.
Lịch mùng 1 và ngày rằm từ nay đến hết năm Đinh Mùi
Tính theo lịch âm Việt Nam (múi giờ UTC+7). Năm 2026 và năm 2027 không có tháng nhuận.
| Tháng âm lịch | Mùng 1 | Rằm (ngày 15) |
|---|---|---|
| Tháng 9 Bính Ngọ | Thứ Bảy 10/10/2026 | Thứ Bảy 24/10/2026 |
| Tháng 10 Bính Ngọ | Thứ Hai 9/11/2026 | Thứ Hai 23/11/2026 |
| Tháng 11 Bính Ngọ | Thứ Tư 9/12/2026 | Thứ Tư 23/12/2026 |
| Tháng Chạp Bính Ngọ | Thứ Sáu 8/1/2027 | Thứ Sáu 22/1/2027 |
| Tháng Giêng Đinh Mùi | Thứ Bảy 6/2/2027 | Thứ Bảy 20/2/2027 |
| Tháng 2 Đinh Mùi | Thứ Hai 8/3/2027 | Thứ Hai 22/3/2027 |
| Tháng 3 Đinh Mùi | Thứ Tư 7/4/2027 | Thứ Tư 21/4/2027 |
| Tháng 4 Đinh Mùi | Thứ Năm 6/5/2027 | Thứ Năm 20/5/2027 |
| Tháng 5 Đinh Mùi | Thứ Bảy 5/6/2027 | Thứ Bảy 19/6/2027 |
| Tháng 6 Đinh Mùi | Chủ nhật 4/7/2027 | Chủ nhật 18/7/2027 |
| Tháng 7 Đinh Mùi | Thứ Hai 2/8/2027 | Thứ Hai 16/8/2027 |
| Tháng 8 Đinh Mùi | Thứ Tư 1/9/2027 | Thứ Tư 15/9/2027 |
| Tháng 9 Đinh Mùi | Thứ Năm 30/9/2027 | Thứ Năm 14/10/2027 |
| Tháng 10 Đinh Mùi | Thứ Sáu 29/10/2027 | Thứ Sáu 12/11/2027 |
| Tháng 11 Đinh Mùi | Chủ nhật 28/11/2027 | Chủ nhật 12/12/2027 |
| Tháng Chạp Đinh Mùi | Thứ Ba 28/12/2027 | Thứ Ba 11/1/2028 |
Mấy điều thường được hỏi khi cúng hằng tháng
- Hoa quả nên thay khi héo, không để đến tháng sau.
- Nước trên ban thờ thay mỗi lần cúng.
- Hương nên dùng loại ít khói, cắm số lẻ (1, 3 nén).
- Nhà ở chung cư, phòng kín nên mở cửa sổ khi thắp hương và không để nến cháy khi ra khỏi nhà.
Câu hỏi thường gặp
Cúng mùng 1 cần những gì?
Tối thiểu có hoa tươi, trái cây, nước sạch, trầu cau, nến và hương. Nhà muốn đủ lễ hơn thì thêm xôi chè hoặc mâm cơm mặn, chay. Không cần vàng mã hằng tháng.
Cúng mùng 1 tháng 8 âm lịch vào ngày nào?
Mùng 1 tháng 8 âm lịch năm Bính Ngọ là thứ Sáu 11/9/2026, đã qua. Mùng 1 tháng 8 âm lịch năm Đinh Mùi là thứ Tư 1/9/2027.
Ngày rằm là ngày nào?
Ngày rằm là ngày 15 âm lịch hằng tháng, ngày trăng tròn. Rằm gần nhất sắp tới là rằm tháng 9 Bính Ngọ, thứ Bảy 24/10/2026. Bảng phía trên có đủ ngày rằm đến hết năm Đinh Mùi.
Cúng mùng 2 là cúng gì?
Mùng 2 và 16 âm lịch hằng tháng là ngày nhiều hộ buôn bán cúng cô hồn (cúng chúng sinh) trước cửa. Lễ này khác lễ mùng 1 cúng gia tiên, đồ lễ gồm gạo muối, cháo hoặc bánh, nước và hương, đặt ngoài cửa.