Tuổi mụ, còn gọi là tuổi âm, là tuổi tính theo năm âm lịch. Em bé vừa sinh ra đã được tính 1 tuổi, và cứ qua mùng 1 Tết là thêm một tuổi, không đợi đến ngày sinh nhật. Công thức: tuổi mụ bằng năm âm lịch hiện tại trừ năm âm lịch sinh, cộng thêm 1. Ví dụ năm Bính Ngọ 2026, người sinh năm Canh Ngọ 1990 có tuổi mụ 2026 − 1990 + 1 = 37.
| Tuổi mụ | Tuổi thật | |
|---|---|---|
| Lịch dùng | Năm âm lịch | Ngày tháng năm dương lịch |
| Lúc mới sinh | 1 tuổi | 0 tuổi |
| Tăng tuổi khi | Qua mùng 1 Tết | Qua ngày sinh nhật |
| Dùng trong | Xem tuổi làm nhà, cưới hỏi, Kim Lâu, Hoang Ốc, dâng sao, ghi tuổi người mất trên bài vị | Giấy tờ, luật, trường học, y tế, tuổi nghỉ hưu |
| Chênh với tuổi thật | Hơn 1 hoặc 2 tuổi |
Vì sao gọi là tuổi mụ
"Mụ" gắn với tín ngưỡng thờ các Bà Mụ, những vị được dân gian tin là nặn hình hài và chăm em bé từ trong bụng mẹ. Người xưa tính cả khoảng thời gian thai nhi trong bụng mẹ, nên khi chào đời em bé đã có một tuổi. Tục này cũng có ở Trung Quốc, Hàn Quốc trước đây.
Hàn Quốc đã chuyển sang dùng tuổi thật cho mọi văn bản pháp lý từ tháng 6 năm 2023. Ở Việt Nam, tuổi trên giấy tờ luôn là tuổi thật, tuổi mụ chỉ dùng trong phong tục.
Cách tính tuổi mụ từng bước
- Xác định năm âm lịch bạn sinh ra. Nếu sinh vào tháng 1 hoặc đầu tháng 2 dương lịch, tra lịch xem đã qua Tết của năm đó chưa.
- Xác định năm âm lịch hiện tại. Từ 17/2/2026 đến 5/2/2027 là năm Bính Ngọ (2026). Từ 6/2/2027 là năm Đinh Mùi (2027).
- Lấy năm âm lịch hiện tại trừ năm âm lịch sinh, cộng 1.
Ví dụ:
- Sinh 20/5/1990 (năm Canh Ngọ). Năm Bính Ngọ 2026: 2026 − 1990 + 1 = 37 tuổi mụ. Tuổi thật đến ngày 20/5/2026 là 36.
- Sinh 10/1/1990. Ngày này trước Tết Canh Ngọ (27/1/1990), nên thuộc năm Kỷ Tỵ 1989. Năm Bính Ngọ 2026: 2026 − 1989 + 1 = 38 tuổi mụ, dù tuổi thật chỉ 36.
- Bé sinh ngày 5/2/2027 (29 tháng Chạp, ngày cuối năm Bính Ngọ): hôm đó 1 tuổi mụ. Sáng hôm sau, mùng 1 Tết Đinh Mùi, bé đã 2 tuổi mụ dù mới chào đời một ngày.
Ví dụ cuối cho thấy tuổi mụ có thể hơn tuổi thật đến 2 tuổi với người sinh cuối năm âm lịch.
Bảng tuổi mụ năm 2026 và 2027
Tính cho người sinh sau Tết của năm sinh (nếu sinh trước Tết, lùi năm sinh về năm trước rồi tính).
| Năm sinh | Can chi | Tuổi mụ năm 2026 (Bính Ngọ) | Tuổi mụ năm 2027 (Đinh Mùi) |
|---|---|---|---|
| 1960 | Canh Tý | 67 | 68 |
| 1965 | Ất Tỵ | 62 | 63 |
| 1970 | Canh Tuất | 57 | 58 |
| 1975 | Ất Mão | 52 | 53 |
| 1980 | Canh Thân | 47 | 48 |
| 1985 | Ất Sửu | 42 | 43 |
| 1990 | Canh Ngọ | 37 | 38 |
| 1995 | Ất Hợi | 32 | 33 |
| 2000 | Canh Thìn | 27 | 28 |
| 2005 | Ất Dậu | 22 | 23 |
Với năm sinh khác, cộng hoặc trừ theo đúng số năm chênh lệch.
Khi nào dùng tuổi mụ
Tuổi mụ được dùng trong các phép xem theo phong tục:
- Kim Lâu: lấy tuổi mụ chia cho 9, dư 1, 3, 6, 8 là phạm Kim Lâu. Dân gian tránh cưới hỏi, làm nhà trong năm này.
- Hoang Ốc: đếm tuổi mụ theo sáu cung Nhất Cát, Nhì Nghi, Tam Địa Sát, Tứ Tấn Tài, Ngũ Thọ Tử, Lục Hoang Ốc để xem tuổi làm nhà.
- Sao hạn hằng năm: sao chiếu mệnh (La Hầu, Kế Đô, Thái Bạch...) được tra theo tuổi mụ và giới tính.
- Bài vị, cáo phó theo lối cổ: nhiều gia đình ghi "hưởng thọ" hoặc "hưởng dương" theo tuổi mụ của người mất.
Trong các việc này, dùng nhầm tuổi thật sẽ ra kết quả lệch. Ví dụ người sinh năm 1990 năm 2026 có tuổi mụ 37 (chia 9 dư 1, phạm Kim Lâu Thân), nhưng nếu lấy tuổi thật 36 thì chia hết cho 9, sẽ tưởng là không phạm.
Khi nào phải dùng tuổi thật
Mọi việc liên quan đến pháp luật và hành chính đều dùng tuổi thật tính theo ngày sinh dương lịch trên giấy khai sinh, căn cước:
- Tuổi đi học, tuổi thi cử.
- Tuổi kết hôn theo Luật Hôn nhân và gia đình.
- Tuổi lao động, tuổi nghỉ hưu.
- Tuổi chịu trách nhiệm hình sự.
- Tuổi làm căn cước, tuổi được thi bằng lái xe.
Khi điền giấy tờ, không bao giờ ghi tuổi mụ.
Câu hỏi thường gặp
Tuổi mụ là gì?
Tuổi mụ là tuổi tính theo năm âm lịch: mới sinh đã tính 1 tuổi và mỗi lần qua Tết thêm 1 tuổi. Tuổi mụ thường hơn tuổi thật 1 tuổi, với người sinh cuối năm âm lịch có thể hơn 2 tuổi.
Sinh năm nay bao nhiêu tuổi?
Bé sinh trong năm Bính Ngọ (từ 17/2/2026 đến 5/2/2027) có tuổi mụ là 1 và tuổi thật là 0 cho đến sinh nhật đầu tiên. Qua Tết Đinh Mùi ngày 6/2/2027, bé lên 2 tuổi mụ.
Sinh năm bao nhiêu tuổi thì tính thế nào cho nhanh?
Tuổi mụ: lấy năm âm lịch hiện tại trừ năm âm lịch sinh rồi cộng 1. Tuổi thật: lấy năm dương lịch hiện tại trừ năm sinh, nếu chưa đến sinh nhật trong năm thì trừ thêm 1.
Xem tuổi làm nhà dùng tuổi mụ hay tuổi thật?
Theo lệ, xem tuổi làm nhà, cưới hỏi theo Kim Lâu và Hoang Ốc đều dùng tuổi mụ. Dùng tuổi thật sẽ lệch một năm và cho kết quả khác. Riêng Tam Tai xét theo con giáp nên không phụ thuộc cách tính tuổi.