Cúng rằm tháng 7 thường chuẩn bị ba mâm: mâm chay cúng Phật (hoa, quả, xôi chè, oản), mâm cúng gia tiên (mặn hoặc chay tuỳ nhà) và mâm cúng chúng sinh đặt ngoài trời (cháo loãng, gạo muối, bỏng, bánh kẹo, quần áo giấy). Theo lệ phổ biến, gia đình cúng Phật và thần linh trước, gia tiên sau, mâm chúng sinh cúng cuối cùng vào buổi chiều tối. Rằm tháng 7 năm 2026 đã qua (thứ Năm 27/8/2026); rằm tháng 7 năm 2027 là thứ Hai 16/8/2027.
| Mâm | Đặt ở đâu | Đồ lễ chính | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Mâm cúng Phật | Ban thờ Phật (nếu có) | Hoa sen, hoa huệ, trái cây, xôi, chè, oản, nước sạch | Chỉ đồ chay |
| Mâm cúng thần linh, gia tiên | Ban thờ gia tiên | Gà luộc, xôi, giò, canh, món xào, hoa quả, rượu, trầu cau | Nhà ăn chay có thể làm cỗ chay |
| Mâm cúng chúng sinh | Ngoài sân, trước cửa | Cháo loãng, gạo, muối, bỏng ngô, bánh đa, khoai luộc, kẹo, nước, quần áo giấy | Cúng chiều tối, không mang vào nhà |
Rằm tháng 7 là lễ gì
Ngày 15 tháng 7 âm lịch gộp hai lễ có nguồn gốc khác nhau.
Lễ Vu Lan là lễ của Phật giáo, gắn với tích Mục Kiền Liên cứu mẹ. Ý nghĩa chính là báo hiếu cha mẹ, ông bà. Nhiều người đi chùa, cài hoa hồng lên áo trong mùa Vu Lan.
Lễ xá tội vong nhân đến từ tín ngưỡng dân gian, gần với tết Trung Nguyên. Theo quan niệm dân gian, tháng 7 âm lịch là lúc các vong hồn không nơi nương tựa được thả về, nên người sống bày lễ bố thí cho họ. Mâm cúng chúng sinh xuất phát từ quan niệm này.
Vì gộp hai lễ, nhà có ban thờ Phật thường làm đủ ba mâm. Nhà chỉ có ban thờ gia tiên thì làm mâm gia tiên và mâm chúng sinh là đủ.
Mâm cúng Phật gồm những gì
Mâm này bày đồ chay. Danh sách thường gặp:
- Hoa tươi: sen, huệ, cúc trắng hoặc cúc vàng.
- Một đĩa trái cây, chọn quả tươi, không dập.
- Xôi trắng hoặc xôi gấc, vài bát chè (chè đỗ xanh, chè trôi nước).
- Oản hoặc bánh chay.
- Một chén nước sạch, đèn hoặc nến, hương.
Không bày thịt, cá, trứng lên ban thờ Phật. Nhiều nhà làm thêm vài món chay như đậu phụ, nấm, rau xào nếu muốn mâm đầy đủ hơn.
Mâm cúng thần linh và gia tiên
Đây là mâm cỗ đặt trên ban thờ gia tiên. Mâm mặn ở miền Bắc thường có:
- Gà luộc nguyên con hoặc nửa con.
- Xôi (xôi gấc, xôi đỗ).
- Giò lụa, nem rán hoặc chả.
- Một bát canh (canh măng, canh bóng, canh mọc).
- Một hai đĩa xào, một đĩa rau.
- Hoa, trái cây, trầu cau, rượu, nước, vàng mã.
Miền Nam hay nấu các món quen trong nhà như thịt kho, canh khổ qua, gỏi, chả giò. Nhiều gia đình theo đạo Phật làm cỗ chay trong ngày rằm tháng 7 để tránh sát sinh. Theo lệ nhiều nơi, trước khi khấn gia tiên thì khấn thần linh (Thổ Công, thần tài) để xin phép cho tổ tiên về hưởng lễ.
Quần áo giấy, tiền vàng cho gia tiên được đốt sau khi hết tuần hương. Lượng vàng mã nên vừa phải. Đốt nhiều gây khói, dễ cháy và tốn tiền, nhiều chùa và chính quyền địa phương đã khuyến khích giảm đốt vàng mã.
Mâm cúng chúng sinh
Mâm này bày ở ngoài sân hoặc trước cửa nhà, không đặt trên ban thờ. Đồ lễ đơn giản và ăn được ngay:
- Cháo trắng nấu loãng, múc ra nhiều chén nhỏ.
- Một đĩa gạo, một đĩa muối.
- Bỏng ngô, bánh đa, bánh kẹo, mía cắt khúc.
- Khoai lang, sắn luộc.
- Vài cốc nước, nến và hương.
- Quần áo giấy nhỏ nhiều màu, tiền giấy mệnh giá nhỏ.
Thời điểm thường là chiều tối. Cúng xong, nhiều nhà rắc gạo muối ra đường, đốt quần áo giấy, còn bánh kẹo thì chia cho trẻ con. Theo quan niệm dân gian, đồ cúng chúng sinh không mang vào nhà.
Nên cúng rằm tháng 7 vào ngày nào
Người Việt không bắt buộc cúng đúng ngày 15. Theo lệ phổ biến:
- Cúng gia tiên có thể làm bất kỳ ngày nào từ mùng 2 đến ngày 15 tháng 7 âm lịch, miễn là trước hoặc đúng ngày rằm.
- Miền Bắc có quan niệm "cúng trước rằm", nên nhiều nhà làm vào ngày 13 hoặc 14.
- Mâm chúng sinh thường cúng vào chiều tối, gần hoặc đúng ngày rằm.
Lịch tháng 7 âm lịch năm 2027 (năm Đinh Mùi), tính theo lịch âm Việt Nam múi giờ UTC+7:
| Ngày âm lịch | Ngày dương lịch |
|---|---|
| Mùng 1 tháng 7 | Thứ Hai, 2/8/2027 |
| Mùng 2 tháng 7 | Thứ Ba, 3/8/2027 |
| 14 tháng 7 | Chủ nhật, 15/8/2027 |
| Rằm tháng 7 | Thứ Hai, 16/8/2027 |
Năm 2027 rằm rơi vào thứ Hai, nên nhiều gia đình đi làm sẽ cúng vào chiều thứ Bảy 14/8 hoặc Chủ nhật 15/8/2027 (tức 13 và 14 tháng 7 âm lịch).
Việc cần làm theo thứ tự trong ngày cúng
- Dọn ban thờ, lau bát hương, thay nước, thay hoa.
- Bày mâm cúng Phật (nếu có ban thờ Phật), thắp hương khấn trước.
- Bày mâm cỗ lên ban thờ gia tiên, khấn thần linh rồi khấn gia tiên.
- Chờ hết tuần hương, hoá vàng mã, hạ lễ.
- Chiều tối bày mâm chúng sinh ngoài sân, thắp hương, khấn ngắn.
- Cúng xong rắc gạo muối, hoá quần áo giấy ở nơi an toàn, xa vật dễ cháy.
Khi hoá vàng, dùng thùng hoặc lò hoá riêng, có sẵn xô nước. Ở chung cư, dùng khu hoá vàng chung của toà nhà, không đốt ở hành lang hay ban công.
Chi phí tham khảo
Không có mức chuẩn. Một mâm cỗ gia tiên cho gia đình bốn đến sáu người thường tương đương một bữa cỗ nhỏ trong nhà. Mâm chúng sinh làm từ đồ rẻ như cháo, khoai, bỏng, bánh kẹo. Giá mâm cúng đặt sẵn ở các cửa hàng thay đổi nhiều theo thành phố và số món, nên hỏi giá trực tiếp trước khi đặt.
Câu hỏi thường gặp
Cúng rằm tháng 7 vào ngày nào đẹp nhất?
Theo lệ phổ biến, gia đình cúng gia tiên từ mùng 2 đến 15 tháng 7 âm lịch, miễn không để sau ngày rằm. Năm 2027 rằm tháng 7 là thứ Hai 16/8/2027. Nhiều nhà chọn ngày 13 hoặc 14 (thứ Bảy 14/8 và Chủ nhật 15/8/2027) cho tiện con cháu về đủ.
Cúng rằm tháng 7 gồm những gì?
Thường có ba mâm: mâm chay cúng Phật, mâm cỗ gia tiên và mâm chúng sinh ngoài trời. Nhà không có ban thờ Phật có thể bỏ mâm thứ nhất. Mâm chúng sinh gồm cháo loãng, gạo muối, bỏng ngô, bánh kẹo, khoai sắn và quần áo giấy.
Cúng rằm tháng 7 từ ngày nào?
Từ mùng 2 tháng 7 âm lịch là nhiều nhà đã bắt đầu cúng. Năm 2027, mùng 2 tháng 7 là thứ Ba 3/8/2027. Không có quy định bắt buộc, mỗi gia đình theo lệ của họ hàng và địa phương.
Cúng chúng sinh tháng 7 cúng trong nhà được không?
Theo quan niệm dân gian, mâm chúng sinh đặt ngoài sân hoặc trước cửa, không cúng trong nhà và không đặt lên ban thờ. Nhà ở chung cư thường bày ở khu vực chung được ban quản lý cho phép hoặc trước cửa căn hộ.